Phát biểu tại Hội thảo “Thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới qua mã QR: Động lực mới cho bán lẻ và du lịch”, do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy phối hợp với Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước) và Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) tổ chức ngày 25/9/2026, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh câu chuyện không chỉ là một công nghệ hay một mã QR, mà quan trọng hơn là làm thế nào để các kết nối thanh toán tạo ra giá trị thực cho nền kinh tế.

Phó Thống đốc chỉ rõ phát triển thanh toán bán lẻ xuyên biên giới cần được nhìn rộng hơn: từ kết nối hạ tầng thanh toán đến kết nối người dân và doanh nghiệp; từ kết nối hệ thống đến hỗ trợ dòng chảy của du lịch, bán lẻ, thương mại và dịch vụ. 

Cách tiếp cận này đặt ra một thước đo mới đối với quá trình mở rộng QR xuyên biên giới: thành công không chỉ được tính bằng số thị trường đã kết nối mà còn phải được đo bằng mức độ sử dụng thực tế, độ phủ đơn vị chấp nhận thanh toán, chất lượng dịch vụ, chi phí, sự thuận tiện và giá trị tạo ra cho người dân, doanh nghiệp.

Nói cách khác, trọng tâm cần chuyển từ “kết nối được” sang “sử dụng được và sử dụng hiệu quả”. Đồng thời, mở rộng kết nối phải xuất phát từ nhu cầu kinh tế thực, gắn với dòng chảy du lịch, thương mại, đầu tư và nhu cầu thanh toán giữa Việt Nam với từng thị trường.

KÍCH THÍCH SỨC MUA CỦA DÒNG KHÁCH CHÂU Á

Du lịch là một trong những lĩnh vực cho thấy rõ nhất giá trị kinh tế của kết nối thanh toán xuyên biên giới qua mã QR. 

Kết nối hạ tầng là điểm khởi đầu, kết nối kinh tế mới là mục tiêu cần hướng tới"

Ông PHẠM TIẾN DŨNGPhó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, năm 2025, Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,4% so với năm 2024, trong đó, khách châu Á đạt 16,6 triệu lượt, chiếm 78,6%. Trong 8 tháng năm 2026, Việt Nam đón gần 16 triệu lượt khách quốc tế, riêng khách từ châu Á khoảng 11,8 triệu lượt, chiếm 74,2%.

Đáng chú ý, đây cũng là khu vực tập trung nhiều thị trường có mức độ sử dụng thanh toán điện tử cao.

Theo ông Phạm Văn Thủy, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), khách quốc tế thường quan tâm đến năm yếu tố trong thanh toán: thuận tiện, phổ biến, minh bạch, an toàn và khả năng được hỗ trợ khi xảy ra sự cố. Khó khăn ở khâu thanh toán có thể khiến du khách giảm mua sắm hoặc chuyển sang địa điểm khác.

Ở chiều ngược lại, nếu rào cản thanh toán được hạ thấp, doanh nghiệp có thêm cơ hội biến nhu cầu thành doanh thu.

Thanh toán số cho phép doanh nghiệp bán vé trực tuyến, bán gói dịch vụ, giới thiệu dịch vụ bổ sung khi đặt phòng, kết nối thanh toán với khuyến mại, chương trình khách hàng thân thiết, thậm chí tiếp tục bán sản phẩm địa phương sau khi du khách đã rời điểm đến.

Vì vậy, ông Thủy cho rằng QR xuyên biên giới có thể được nhìn như một hạ tầng hỗ trợ sức mua. Giá trị cuối cùng không nằm ở số lượt quét mã, mà ở lượng chi tiêu mới được tạo ra nhờ quá trình thanh toán trở nên dễ dàng hơn.

LỢI KÉP CHO ĐIỂM BÁN: GIẢM CHI PHÍ, TĂNG DOANH THU

Đối với ngân hàng và doanh nghiệp, lợi ích kinh tế bắt đầu hiện lên cụ thể hơn qua bài toán chi phí.

Thanh toán QR nhanh, đơn giản, an toàn giúp giảm thời gian chờ đợi, tăng tính chủ động và nâng cao cảm nhận về chất lượng điểm đến. Ngược lại, việc chỉ chấp nhận tiền mặt, thiếu máy POS hoặc không hỗ trợ ngoại ngữ có thể làm giảm mức chi tiêu.

Ông Trần Văn Thành, Phó trưởng phòng Phát triển Kênh số và Đối tác Vietcombank, cho biết theo tính toán của ngân hàng, chi phí thanh toán QR xuyên biên giới có thể thấp hơn khoảng 70% so với thanh toán bằng thẻ hiện nay. Không chỉ giảm chi phí trực tiếp cho giao dịch, doanh nghiệp còn có thể tiết giảm chi phí đầu tư và vận hành thiết bị.

Đối với người Việt Nam ra nước ngoài, Vietcombank hiện đã triển khai thanh toán QR tại hơn 60 quốc gia. Theo ông Thành, người sử dụng được hưởng tỷ giá cạnh tranh, không phát sinh thêm một số khoản phí hoặc chi phí ẩn; Vietcombank hiện miễn 100% phí giao dịch thanh toán xuyên biên giới cho khách hàng tại các thị trường này.

Bước tiếp theo còn có thể vượt ra ngoài thao tác quét mã. Vietcombank đang làm việc với các đối tác để hướng tới chạm để thanh toán – tap to pay, qua đó đưa trải nghiệm thanh toán ở nước ngoài ngày càng gần với trải nghiệm trong nước.

Ở góc nhìn của một doanh nghiệp trực tiếp phục vụ khách hàng, bài toán còn thực tế hơn. Ông Ngô Xuân Bách, Giám đốc Công ty City House Việt Nam (City Stay), cho rằng QR giúp doanh nghiệp tinh giản hàng loạt công đoạn gắn với tiền mặt như kiểm đếm, đối soát, trả lại tiền thừa, quy đổi ngoại tệ hay bố trí nhân sự trực tiếp thu tiền. Tại các cơ sở của City House, 100% khách hàng nội địa hiện thanh toán bằng QR...

Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 39-2026 phát hành ngày 28/09/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây