Tại Việt Nam, cùng với kế hoạch tái khởi động chương trình điện hạt nhân quy mô lớn, công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) cũng bắt đầu được đưa vào các thảo luận chính sách và nghiên cứu chuyên môn.

Hội thảo quốc tế "Điện hạt nhân quy mô nhỏ: Giải pháp chiến lược cho an ninh năng lượng Việt Nam" do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy phối hợp cùng Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam (VINATOM) tổ chức đã diễn ra sáng 11/5 tại Hà Nội. Sự kiện thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng quốc tế với sự hiện diện trực tiếp của phái đoàn ngoại giao cấp cao từ Đại sứ quán Liên bang Nga, Đại sứ quán Ấn Độ cùng các chuyên gia đầu ngành và sự góp mặt của lãnh đạo các đơn vị hạt nhân hàng đầu thế giới như Tập đoàn Rosatom (Nga), sự kết nối trực tuyến của các đối tác, tổ chức năng lượng từ đầu cầu Canada.

Trong bối cảnh bài toán an ninh năng lượng tại Việt Nam đã trở thành vấn đề sống còn, không chỉ cần năng lượng để tăng trưởng, mà cần một nguồn năng lượng sạch, ổn định và tự chủ… việc nghiên cứu các mô hình lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) đang gắn liền với tiến trình hiện thực hóa các kịch bản năng lượng mới trong Quy hoạch điện VIII Điều chỉnh. SMR được xem xét như một giải pháp "nguồn nền" then chốt, giải quyết đồng thời hai mục tiêu, vừa giúp đảm bảo cung ứng điện ổn định cho các ngành công nghiệp mũi nhọn như bán dẫn và AI, vừa tạo ra 'bệ đỡ' vững chắc để hỗ trợ cho sự biến thiên của các nguồn năng lượng tái tạo.

Điện hạt nhân không chỉ được nhìn từ góc độ giảm phát thải, mà ngày càng gắn chặt với bài toán an ninh năng lượng và ổn định dài hạn của nền kinh tế. Một trong những lợi thế lớn của điện hạt nhân là tính ổn định dài hạn. Khác với các nguồn nhiên liệu hóa thạch phụ thuộc vào chuỗi cung ứng ngắn hạn và biến động giá quốc tế, nhiên liệu hạt nhân có thể được dự trữ trong thời gian dài, giúp giảm rủi ro đứt gãy nguồn cung. Việt Nam đã có bước tiến quan trọng khi Hiệp định liên Chính phủ về phát triển điện hạt nhân đã được ký trong chuyến thăm Liên bang Nga của nguyên Thủ tướng Phạm Minh Chính hồi tháng 3/2026. Theo đó, Việt Nam dự kiến triển khai công nghệ lò VVER với hai tổ máy công suất lớn và đang trong quá trình trình Quốc hội phê chuẩn.

Hiện có khoảng 100 thiết kế SMR đang được đề xuất trên thế giới. Trung Quốc đã xây dựng và vận hành một số mô hình công suất khoảng 200 MW. Canada đang triển khai dự án của Hitachi từ năm 2025 và dự kiến vận hành năm 2029. Trong bối cảnh đó, theo TS Trần Chí Thành, Việt Nam cần tập trung nguồn lực và nhân lực thay vì phân tán ở nhiều đơn vị nhỏ lẻ. Đồng thời, cần hợp tác với các đối tác nước ngoài như Nga, Nhật Bản hay Canada để tiếp cận công nghệ, từng bước xây dựng năng lực nội tại trước khi nghĩ tới việc làm chủ hoàn toàn các công nghệ hạt nhân tiên tiến.

Theo Vneconomy