Sáng 15/10, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương, chủ trì Hội nghị triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035. Hội nghị được kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ tới các tỉnh, thành phố.

Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035 được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 46/2026/QH16 ngày 24/8/2026, trên cơ sở hợp nhất 4 chương trình mục tiêu quốc gia về: xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; phát triển văn hóa; hiện đại hóa giáo dục và đào tạo; chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển.

Để triển khai, Chính phủ đã ban hành nghị định quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình; Thủ tướng ban hành Quyết định số 1966/QĐ-TTg ngày 12/10/2026 về thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương.

TẬP TRUNG NGUỒN LỰC, ƯU TIÊN NHỮNG NHIỆM VỤ THIẾT YẾU

Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh việc hợp nhất các chương trình phải tạo chuyển biến thực chất trong quản lý, giảm đầu mối, giảm thủ tục, khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Đồng thời, phải bảo đảm không thay đổi, thu hẹp mục tiêu, phạm vi, đối tượng thụ hưởng, quyền lợi và mức độ ưu tiên đã được Quốc hội quyết định; không làm gián đoạn chính sách trong quá trình chuyển tiếp.

Thủ tướng yêu cầu tập trung nguồn lực nhà nước để đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các nhiệm vụ thiết yếu tác động trực tiếp đến đời sống người dân như nước sinh hoạt, đất ở, đất sản xuất, bảo đảm đời sống; chú trọng địa bàn khó khăn và các đối tượng yếu thế.

Việc phân bổ nguồn lực phải tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp; tuyệt đối không để xảy ra thất thoát, lãng phí, tiêu cực.

Thủ tướng nhấn mạnh lấy kết quả thực hiện mục tiêu, chỉ tiêu, hiệu quả sử dụng nguồn lực và mức độ thụ hưởng thực tế của người dân làm thước đo đánh giá hiệu quả Chương trình.

Cùng với đó, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với nguồn lực, điều kiện thực thi và kiểm tra, giám sát; tăng quyền chủ động của địa phương theo nguyên tắc địa phương quyết định, địa phương tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm cuối cùng về kết quả.

Mỗi nhiệm vụ phải có một cơ quan chủ trì chịu trách nhiệm chính, thực hiện nghiêm nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả; gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện.

Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương nhận diện sớm những khó khăn về tổ chức bộ máy, năng lực cán bộ cơ sở, chuyển đổi số, khả năng cân đối vốn đối ứng và huy động nguồn lực xã hội để chủ động tháo gỡ.

Đặc biệt, việc chuyển sang Chương trình mới phải bảo đảm thực hiện thống nhất, liên tục, không để phát sinh khoảng trống trong tổ chức thực hiện, ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người dân.

ĐẨY NHANH GIẢI NGÂN, GẮN TRÁCH NHIỆM NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU VỚI KẾT QUẢ

Về nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan và Chủ tịch UBND cấp tỉnh trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng và hiệu quả thực hiện. Nhiệm vụ thuộc thẩm quyền cấp nào, cấp đó phải chủ động giải quyết, không chờ đợi, đùn đẩy.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường, với vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ địa phương tháo gỡ khó khăn; hoàn thiện Quy chế hoạt động, phân công nhiệm vụ và Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương trước ngày 20/10.

Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện việc phân bổ, giao kế hoạch và dự toán ngân sách trung ương năm 2026; xử lý vướng mắc trong quản lý, thanh toán, quyết toán vốn; chuẩn bị điều kiện lập, phân bổ kế hoạch năm 2027, bảo đảm đúng mục tiêu, đối tượng và nhiệm vụ.

Các bộ quản lý ngành, lĩnh vực phải cụ thể hóa mục tiêu, chỉ tiêu, hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật và hướng dẫn chuyên môn cần thiết, chậm nhất trong tháng 10/2026.

Đối với địa phương, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo cấp tỉnh trước ngày 25/10; xây dựng kế hoạch thực hiện Chương trình theo giai đoạn 5 năm và hằng năm; xác định rõ nhiệm vụ, dự án ưu tiên, bố trí nguồn lực và phân công phù hợp với năng lực cấp xã.

Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn ngân sách trung ương của các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 được chuyển sang năm 2026. Hiện tỷ lệ giải ngân mới đạt khoảng 39%, còn khoảng 12.000 tỷ đồng chưa được giải ngân.

Các địa phương đồng thời phải chủ động huy động vốn đối ứng, lồng ghép các nguồn lực hợp pháp, phát huy tín dụng chính sách, tín dụng thương mại và nguồn lực từ doanh nghiệp, hợp tác xã, cộng đồng dân cư.

Thủ tướng lưu ý việc phân bổ vốn không được cứng nhắc hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào tiến độ giải ngân, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, nơi năng lực cán bộ cơ sở còn hạn chế. Tuy nhiên, trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo của địa phương cũng là tiêu chí quan trọng trong quyết định phân bổ nguồn lực.

Trong năm 2026, kết quả đầu ra, tiến độ thực hiện, tỷ lệ giải ngân, hiệu quả sử dụng vốn và mức độ cải thiện đời sống người dân sẽ là những căn cứ đánh giá chủ yếu.

Kết luận hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chuyển ngay từ công tác chuẩn bị sang tổ chức thực hiện, phát huy tinh thần trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ, không để người dân phải chờ đợi.

Mục tiêu là xây dựng nông thôn mới hiện đại, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế gắn với bảo đảm an sinh xã hội, phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Theo Vneconomy