Tại phiên thảo luận trong khuôn khổ diễn đàn “Phát triển công nghiệp dầu khí Việt Nam - Đảm bảo tăng trưởng bền vững” do Tạp chí Kinh tế Việt Nam – VnEconomy – Vietnam Economic Times tổ chức ngày 29/10/2026, Đại sứ Vũ Quang Minh cho rằng đối với một quốc gia đang trên đà phát triển mạnh mẽ, bảo đảm an ninh năng lượng luôn là bài toán chiến lược mang tính sống còn.

Với quy mô tiêu thụ hiện nay, Việt Nam phải nhập khẩu khoảng 14 triệu tấn dầu thô và gần 10 triệu tấn xăng dầu thành phẩm mỗi năm để phục vụ sản xuất và tiêu thụ trong nước. Những con số này cho thấy hoạt động của ngành dầu khí hoàn toàn vượt ra khỏi phạm vi của một bài toán kinh tế thuần túy. Lĩnh vực này gắn trực tiếp với an ninh quốc gia, sự ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển bền vững và an sinh xã hội.

THẾ MẠNH "FRIEND-SHORING"

Nhìn lại lịch sử các đợt biến động địa chính trị toàn cầu, điển hình như các cuộc khủng hoảng tại khu vực Vịnh Ba Tư, bài học về sự chủ động trong ngoại giao năng lượng càng thể hiện rõ giá trị thực tiễn.

Chia sẻ về vấn đề này, Đại sứ Vũ Quang Minh cho biết khi các chuỗi cung ứng năng lượng truyền thống đứng trước nguy cơ đứt gãy, việc lãnh đạo cấp cao và các cơ quan ngoại giao nhanh chóng nhập cuộc, đàm phán trực tiếp với đối tác xuất khẩu nhằm bảo đảm các hợp đồng đã ký kết cũng như ưu tiên nguồn cung ổn định cho Việt Nam là một chiến lược then chốt.

“Ngoại giao kinh tế và ngoại giao năng lượng không chỉ dừng lại ở vai trò hỗ trợ, mà thực sự là lực lượng "đi trước mở đường", đồng hành cùng quá trình mở rộng thị trường và hợp tác quốc tế của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cũng như của toàn bộ nền kinh tế”, Đại sứ nhấn mạnh.

Trong bối cảnh cục diện địa chính trị thế giới hiện nay diễn biến vô cùng phức tạp, Việt Nam đang sở hữu một thế mạnh chiến lược vượt trội, đó là hình ảnh một "friend-shoring" – miền đất thân thiện và an toàn - trong mắt các nhà đầu tư quốc tế.

Theo Đại sứ Vũ Quang Minh, lợi thế này không phải đến một cách tự nhiên hay may mắn ngẫu nhiên, mà là thành quả từ đường lối đối ngoại đúng đắn, linh hoạt và hiệu quả của Đảng và Nhà nước trong suốt nhiều năm qua.

Đối với ngành Dầu khí – một lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ, thời gian triển khai kéo dài và tiềm ẩn nhiều rủi ro, niềm tin chiến lược giữa các chính phủ là yếu tố quyết định để các tập đoàn đa quốc gia tự tin rót vốn và gắn bó lâu dài.

Bên cạnh các yếu tố thuận lợi về môi trường đối ngoại, sức hấp dẫn của ngành Dầu khí Việt Nam còn đến từ những bước chuyển mình mạnh mẽ trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý. Những điểm mới mang tính đột phá trong các văn bản quy phạm pháp luật và dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành đã tạo nên khung khổ cơ chế cởi mở, minh bạch hơn cho các nhà đầu tư.

TĂNG CƯỜNG KẾT NỐI HỆ THỐNG ĐẠI DIỆN NGOẠI GIAO VÀ VỊ THẾ ĐA PHƯƠNG

Để duy trì sự hợp tác bền vững, Đại sứ Vũ Quang Minh nhấn mạnh Việt Nam cần khai thác tối đa mạng lưới quan hệ đối tác rộng lớn đã được gọt giũa qua nhiều thập kỷ. Hiện nay, Việt Nam đã thiết lập quan hệ đối tác chiến lược, đối tác chiến lược toàn diện và đối tác toàn diện với hầu hết các cường quốc công nghệ và năng lượng hàng đầu thế giới.

Điểm đặc biệt là các văn kiện hợp tác cấp cao này không chỉ dừng lại ở những tuyên bố mang tính xã giao. Định kỳ hàng năm hoặc hai năm một lần, Việt Nam và các nước đối tác đều thống nhất ban hành Kế hoạch hành động cụ thể. Trong các bản kế hoạch này, hợp tác năng lượng luôn chiếm vị trí ưu tiên hàng đầu và nhận được sự ủng hộ chính trị mạnh mẽ nhất từ chính phủ các nước. Đây chính là "bảo chứng vàng", tạo cơ sở cho chính quyền các nước khuyến khích, hỗ trợ các tập đoàn năng lượng lớn của họ ưu tiên chọn Việt Nam làm điểm đến đầu tư.

Nhằm biến các tiềm năng ngoại giao thành kết quả kinh tế cụ thể, Đại sứ Vũ Quang Minh cho rằng sự phối hợp giữa ngành dầu khí và Bộ Ngoại giao cùng hệ thống các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cần chuyển sang một trạng thái mới: chủ động và thực chất hơn. Đã đến lúc chúng ta cần bước qua giai đoạn tổ chức các diễn đàn xúc tiến đầu tư chung chung, vốn tốn nhiều thời gian nhưng hiệu quả chưa cao. Thay vào đó, ngành Dầu khí cần đưa ra các "đơn đặt hàng" chi tiết, cụ thể cho từng cơ quan đại diện ngoại giao tại các địa bàn trọng điểm như Đông Âu, Bắc Âu hay Trung Đông.

Các nhà ngoại giao tại địa bàn chính là những người "gác cổng" đáng tin cậy, có trách nhiệm hỗ trợ doanh nghiệp xác minh thông tin, thẩm định năng lực đối tác, khảo sát thực địa và phát hiện các cơ hội đầu tư tiềm năng. Sự kết nối chặt chẽ và thường xuyên giữa ngành năng lượng và mạng lưới đối ngoại sẽ giúp xử lý triệt để những bất cập trong khâu đánh giá dự án từng xảy ra trong quá khứ, bảo đảm mọi quyết định đầu tư ra nước ngoài đều dựa trên cơ sở dữ liệu cẩn trọng và chuẩn xác nhất.

Bên cạnh công tác ngoại giao song phương, việc chủ động tham gia và thể hiện tinh thần trách nhiệm tại các diễn đàn đa phương toàn cầu cũng mang lại những giá trị chiến lược không thể đong đếm. Dẫn chứng từ các quyết định đối ngoại bản lĩnh, quyết đoán của lãnh đạo cấp cao trong việc tham gia giải quyết các vấn đề quốc tế phức tạp như các sáng kiến hòa bình tại những vùng xung đột, Đại sứ Vũ Quang Minh khẳng định những bước đi này đã giúp Việt Nam xây dựng hình ảnh một quốc gia có tinh thần trách nhiệm, luôn đứng về phía lẽ phải và bảo vệ lợi ích chính đáng của bạn bè quốc tế.

Chính thái độ chân thành và vị thế đối ngoại ngày càng nâng cao, đã tạo dựng niềm tin sâu sắc trong mắt các quốc gia tại khu vực Trung Đông cũng như các cường quốc nắm giữ nguồn cung và công nghệ năng lượng lớn. Sự gắn kết nhuần nhuyễn giữa chính sách đối ngoại quốc gia và chiến lược phát triển của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam sẽ là chìa khóa vàng, mở ra không gian phát triển mới, bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng và đưa ngành Dầu khí Việt Nam tăng trưởng bền vững trong kỷ nguyên mới.

Theo Vneconomy