Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV: Từ quyết sách đúng đến năng lực phát triển thực chất

Lý Hà | 19/10/2026

Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV đặt ra nhiều vấn đề quan trọng về xây dựng Đảng, đổi mới phương thức lãnh đạo, công tác cán bộ, phát huy nhân tài và khơi thông nguồn lực phát triển. Hầu hết các vấn đề đều hướng tới việc biến chủ trương thành kết quả phát triển thực chất.
Quang cảnh phiên bế mạc Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIV. Ảnh: Nhandan.vn

Bài phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV ngày 16/10 đã kết nối các nội dung ấy thành một yêu cầu xuyên suốt: Quyết sách chỉ thực sự có giá trị khi được tổ chức thực hiện hiệu quả và tạo ra những chuyển biến có thể kiểm chứng trong nền kinh tế, đời sống Nhân dân.

TỪ NỀN TẢNG NGHỊ QUYẾT ĐẾN YÊU CẦU THỰC THI

“Chủ trương đúng phải trở thành năng lực phát triển thực chất” là thông điệp trung tâm trong phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Theo đó, kết quả thực hiện phải được kiểm chứng qua hiệu quả hoạt động của bộ máy, sức cạnh tranh của nền kinh tế và đời sống Nhân dân.

Sáu chuyên đề của Hội nghị bao quát những lĩnh vực khác nhau nhưng cùng hướng tới một câu hỏi chung: Hệ thống chính trị cần thay đổi như thế nào để đủ năng lực thực hiện các mục tiêu phát triển ngày càng cao.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu bế mạc hội nghị.Ảnh: Nhandan.vn
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu bế mạc hội nghị.Ảnh: Nhandan.vn

Ba nghị quyết gồm về xây dựng, chỉnh đốn Đảng; đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền và xây dựng đội ngũ cán bộ tạo nền tảng chính trị, tổ chức và con người (Nghị quyết 29-NQ/TW, Nghị quyết 30 -NQ/TW và Nghị quyết 31-NQ/TW). Quy định về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh hướng đến phát huy nguồn lực hợp pháp, đồng thời kiểm soát xung đột lợi ích (Quy định 224-QĐ/TW). Kết luận 105-KL/TW về thu hút, trọng dụng nhân tài đặt yêu cầu phát hiện, giao nhiệm vụ và đánh giá theo đóng góp thực chất. Báo cáo của Chính phủ đánh giá tình hình kinh tế – xã hội, ngân sách năm 2026 và định hướng năm 2027.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu khi chủ trương đúng nhưng công việc chậm, nguồn lực chưa được phát huy hoặc trách nhiệm chưa được thực hiện đầy đủ, phải xác định đúng nguyên nhân từ cách lãnh đạo, chất lượng tham mưu, bố trí cán bộ đến tổ chức triển khai.

Cách tiếp cận này giúp tránh hai khuynh hướng: một là quy mọi khó khăn cho cơ chế, chính sách trong khi nguyên nhân thực tế có thể nằm ở khâu tổ chức thực hiện; hai là quy hết hạn chế cho cá nhân mà không xem xét bất cập về quy định, nguồn lực và thẩm quyền. Kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển do đó trở thành phép thử quan trọng đối với năng lực lãnh đạo và hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.

CÁN BỘ, THỂ CHẾ VÀ NGUỒN LỰC PHẢI CÙNG ĐƯỢC PHÁT HUY

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh gắn đổi mới phương thức lãnh đạo với việc chuẩn bị, bố trí đội ngũ cán bộ đủ năng lực và trách nhiệm. Khi công việc trì trệ, cần xem xét đồng thời chất lượng tổ chức đảng, cách lãnh đạo và cán bộ phụ trách.

Đánh giá phải thường xuyên, coi trọng phẩm chất, uy tín và đóng góp thực chất, có tính đến điều kiện và độ khó của nhiệm vụ. Kết quả đánh giá cần được sử dụng kịp thời để giao việc, bồi dưỡng hoặc bố trí lại. Người không đáp ứng nhiệm vụ cần được xem xét thay thế, không chờ đến khi có vi phạm phải kỷ luật; bố trí lại không thay thế cho xử lý vi phạm.

Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chất lượng cán bộ cấp xã ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả thực hiện nghị quyết và lòng tin của người dân. Nhiệm vụ giao cho cấp xã phải đúng thẩm quyền và có điều kiện thực hiện; cấp tỉnh cần nắm năng lực đội ngũ từng địa bàn để bố trí, hỗ trợ, ưu tiên nơi thiếu cán bộ hoặc quá tải.

Phiên bế mạc Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIV. Ảnh: Nhandan.vn
Phiên bế mạc Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIV. Ảnh: Nhandan.vn

Cùng với đội ngũ cán bộ, phát triển nhân tài phải bắt đầu từ yêu cầu nhiệm vụ của ngành, lĩnh vực mũi nhọn. Cơ quan sử dụng cần xác định công việc, bảo đảm điều kiện và đánh giá theo đóng góp thực tế; không chạy theo số lượng thu hút mà cần xem người tài giải quyết được việc gì, góp phần hình thành đội ngũ giỏi và làm chủ công nghệ. Đây là điểm gắn kết giữa Kết luận về nhân tài với yêu cầu nâng năng suất, sức cạnh tranh và năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Thể chế hóa kịp thời các quyết sách cũng là điều kiện then chốt. Chương trình hành động phải xác định rõ cơ quan chủ trì, phối hợp, thẩm quyền, thời hạn, nguồn lực và kết quả cần đạt. Xây dựng văn bản cần đi cùng chuẩn bị điều kiện thi hành, xử lý cách hiểu khác nhau giữa các cơ quan, không chuyển khó khăn xuống cơ sở. Khi vướng mắc về cơ chế đã được tháo gỡ mà công việc vẫn chậm, phải xem lại năng lực thực hiện, sự phối hợp và trách nhiệm cán bộ.

Yêu cầu này được đặt ra cả trong thực hiện Quy định về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh. Việc khuyến khích đảng viên làm giàu chính đáng, tạo việc làm và đóng góp cho xã hội phải gắn với giữ gìn tư cách đảng viên.

Quyền và giới hạn tham gia của từng đối tượng phải tuân thủ quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Kiểm soát xung đột lợi ích cần xác định người thực sự chi phối, hưởng lợi; ngăn việc sử dụng chức vụ, thông tin và nguồn lực công để vụ lợi. Phân cấp, phân quyền phải gắn quyền quyết định với năng lực và trách nhiệm giải trình; giao quyền phải đi cùng điều kiện thực hiện.

KẾT QUẢ PHÁT TRIỂN LÀ THƯỚC ĐO NĂNG LỰC THỰC THI

Những tháng cuối năm 2026, các bộ, ngành, địa phương cần rà soát mục tiêu, xác định việc còn chậm và nguyên nhân; phân biệt khó khăn khách quan với chậm trễ do thiếu phối hợp, né tránh hoặc chậm quyết định. Người đứng đầu phải trực tiếp xử lý vướng mắc ảnh hưởng lớn đến sản xuất, kinh doanh, đầu tư và đời sống Nhân dân.

Cần đưa nguồn lực đã huy động vào sử dụng, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công gắn với chất lượng, hiệu quả; xử lý các dự án tồn đọng, kéo dài; tạo thuận lợi để doanh nghiệp tư nhân mở rộng đầu tư, sản xuất; thu hút đầu tư nước ngoài gắn với doanh nghiệp trong nước và tiếp nhận công nghệ.

Các đại biểu tham dự phiên bế mạc Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIV. Ảnh: Nhandan.vn
Các đại biểu tham dự phiên bế mạc Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIV. Ảnh: Nhandan.vn

Với mục tiêu năm 2027 phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, mỗi ngành, địa phương cần chuẩn bị phương án có căn cứ về nguồn lực và khả năng thực hiện, làm rõ tăng trưởng đến từ đâu, năng lực sản xuất nào được bổ sung, vướng mắc nào cần tháo gỡ và cơ quan nào chịu trách nhiệm.

Tăng trưởng cần dựa ngày càng nhiều vào năng suất, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và sức cạnh tranh của doanh nghiệp, đồng thời giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát.

Việc sử dụng ngân sách phải gắn với mục tiêu phát triển và khả năng cân đối lâu dài. Nguồn lực Trung ương tập trung cho nhiệm vụ có ý nghĩa đối với cả nước và hỗ trợ địa bàn khó khăn; mỗi khoản đầu tư cần tính đến hiệu quả sử dụng, chi phí vận hành và trách nhiệm quản lý. Thước đo phát triển còn thể hiện ở việc làm, thu nhập và khả năng tiếp cận giáo dục, y tế, dịch vụ thiết yếu, nhất là tại vùng khó khăn.

Muốn đánh giá đúng kết quả thực hiện nghị quyết, không thể chỉ dựa vào báo cáo hành chính. Cần đối chiếu số liệu với thực tế ở cơ sở, phản ánh của người dân và doanh nghiệp. Kiểm tra, giám sát phải theo sát nhiệm vụ trọng tâm, làm rõ nguyên nhân khi kết quả chưa đạt; Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội và báo chí phát huy vai trò giám sát, phản ánh kết quả và những khó khăn cần tháo gỡ.

Từ xây dựng Đảng, đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao chất lượng cán bộ đến phát huy nguồn lực đầu tư, kinh doanh và trọng dụng nhân tài, các nội dung của Hội nghị cùng hướng đến yêu cầu nâng cao năng lực thực thi.

Khi trách nhiệm được phân định rõ, nguồn lực được sử dụng hiệu quả và kết quả được kiểm chứng qua thực tế, các quyết sách mới tạo được chuyển biến trong nền kinh tế và đời sống Nhân dân.

Theo Vneconomy